Medycyna estetyczno-naprawcza: kto może wykonywać zabiegi i dlaczego to ważne
Medycyna estetyczno-naprawcza: kto może wykonywać zabiegi i dlaczego to ma znaczenie dla pacjenta
W ostatnich latach pacjenci coraz częściej pytają, kto formalnie może wykonywać zabiegi „medycyny estetycznej”. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że właściwą nazwą jest dziś medycyna estetyczno-naprawcza i podkreśla, że są to świadczenia zdrowotne, czyli procedury medyczne obarczone realnym ryzykiem powikłań.
To ważna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa. Dla pacjenta nie liczy się wyłącznie efekt „po”, ale też to, czy ktoś potrafi prawidłowo kwalifikować do zabiegu, prowadzić dokumentację i – w razie potrzeby – wdrożyć leczenie powikłań.
Dlaczego to nie są „zwykłe zabiegi” jak w beauty?
Zgodnie ze stanowiskiem MZ procedury medycyny estetyczno-naprawczej:
-
wymagają badania podmiotowego i przedmiotowego, czasem dodatkowej diagnostyki,
-
obejmują podawanie produktów w drodze iniekcji (co jest obwarowane przepisami),
-
wymagają wykluczania przeciwwskazań, oceny ryzyka (np. leków, wypełniaczy),
-
wiążą się z prowadzeniem dokumentacji medycznej i zasadami postępowania z odpadami medycznymi,
-
oraz – kluczowo – z umiejętnością leczenia skutków powikłań.
Innymi słowy: tu nie chodzi o „ładniejszą skórę” za wszelką cenę, tylko o procedury, przy których trzeba być przygotowanym na scenariusz awaryjny.
Kto ma uprawnienia do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej?
Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że uprawnienia mają:
-
lekarze specjaliści dermatologii i wenerologii oraz chirurgii plastycznej,
-
a także inni lekarze i lekarze dentyści posiadający prawo wykonywania zawodu na czas nieokreślony, którzy odbyli dodatkowe szkolenia i uzyskali certyfikaty w zakresie tych procedur.
Jednocześnie MZ podkreśla, że osoby niebędące lekarzami (w tym kosmetolodzy, kosmetyczki i inne osoby) są nieuprawnione do wykonywania tych procedur – nawet jeśli mają certyfikaty ukończenia kursów. Takie certyfikaty potwierdzają jedynie udział w szkoleniu, a nie nadanie uprawnień.
Jakie zabiegi wchodzą w zakres medycyny estetyczno-naprawczej (wg standardu certyfikacji)?
W komunikacie przywołano „minimalny standard” certyfikacji umiejętności (kod 028), który obejmuje m.in.:
1) Iniekcje i implanty tkankowe
-
toksyna botulinowa,
-
usieciowany kwas hialuronowy (wolumetria, lifting, modelowanie),
-
kwas polimlekowy, hydroksyapatyt wapnia, polikaprolakton,
-
mezoterapia iniekcyjna (m.in. HA nieusieciowany, aminokwasy, witaminy, polinukleotydy, kolagen, peptydy, a także leki w określonych celach).
Komunikat_ws_medycyny_estetyczn…
2) Preparaty autologiczne
-
osocze bogatopłytkowe (PRP) i fibryna.
3) Urządzenia medyczne (przykłady technologii)
-
lasery wysokoenergetyczne (m.in. frakcyjne ablacyjne i nieablacyjne, CO₂, Nd:YAG, Er:YAG, aleksandrytowy, diodowy, PDL i inne),
-
IPL / światło szerokopasmowe,
-
radiofrekwencja mono- i bipolarna, ultradźwięki, HIFU,
-
krioterapia, plazma, elektrochirurgia, karboksyterapia, LED, fala uderzeniowa.
4) Peelingi medyczne
-
średniogłębokie i głębokie peelingi oparte na dopuszczonych substancjach.
5) Procedury „naprawcze” i inne zaawansowane
-
leczenie powikłań pozabiegowych i ich skutków,
-
nici medyczne, skleroterapia,
-
lipotransfer (przeszczep tkanki tłuszczowej), lipoliza iniekcyjna,
-
oraz procedury iniekcyjne z użyciem leków (np. hialuronidaza, glikokortykosteroidy, fosfatydylocholina).
Ważny szczegół praktyczny: komunikat zaznacza, że lista procedur „wyłącznie dla lekarzy” nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej oraz zabiegów wykonywanych na urządzeniach dopuszczonych przez producenta do użycia przez osoby inne niż lekarze.
Gabinet to nie detal: gdzie legalnie i bezpiecznie powinno się to odbywać?
MZ wskazuje, że udzielanie świadczeń zdrowotnych jest działalnością leczniczą, co warunkuje wykonywanie tych procedur w zarejestrowanych podmiotach wykonujących działalność leczniczą.
Z perspektywy pacjenta oznacza to m.in. większą przewidywalność standardów: dokumentacja, procedury higieniczne, właściwe postępowanie z odpadami, a przede wszystkim możliwość szybkiego wdrożenia leczenia, gdy coś pójdzie nie tak.
Checklista pacjenta przed zabiegiem (praktycznie)
Przed podjęciem decyzji warto zadać kilka prostych pytań:
-
Kto będzie wykonywał zabieg od początku do końca? (kwalifikacja + wykonanie + zalecenia).
-
Czy osoba wykonująca zabieg jest lekarzem/lekarzem dentystą i ma prawo wykonywania zawodu?
-
Co w razie powikłania? Kto leczy, jakie są procedury, czy gabinet ma możliwości interwencji (np. w przypadku powikłań naczyniowych po wypełniaczach liczy się czas).
-
Jakie są przeciwwskazania i jak je sprawdzacie? (wywiad, badanie, czasem diagnostyka).
-
Jakim preparatem/wyrobem pracujecie i czy jest zarejestrowany w Polsce?
Jeśli odpowiedzi są wymijające albo proponuje się „zabieg od ręki” bez kwalifikacji – to sygnał ostrzegawczy.
Źródło i podstawa merytoryczna:
Treść wpisu opracowano na podstawie dokumentu Ministerstwa Zdrowia: „Komunikat w sprawie wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej” (Warszawa, 23 stycznia 2026 r., sygn. RKLU.81223.2.2026.BB).
Komunikat_ws_medycyny_estetyczno-naprawczej_260206_113640
FAQ pacjentów
Czy kosmetolog/kosmetyczka może wykonywać botoks lub wypełniacze?
Zgodnie ze stanowiskiem MZ procedury medycyny estetyczno-naprawczej są świadczeniami zdrowotnymi i mają być wykonywane przez lekarzy (w tym lekarzy dentystów) posiadających właściwe uprawnienia i – w praktyce – przygotowanie do leczenia powikłań.
Czy „certyfikat po kursie” oznacza uprawnienia?
Nie. Komunikat podkreśla, że certyfikaty uzyskane na kursach przez osoby nieuprawnione potwierdzają ukończenie szkolenia, ale nie nadają uprawnień do wykonywania procedur.
A co z zabiegami na urządzeniach (laser, IPL, RF, HIFU)?
Jeśli urządzenie jest wyrobem medycznym, producent w dokumentacji wskazuje warunki użycia i kwalifikacje użytkownika. MZ zwraca uwagę, że brak wskazania innych uprawnionych użytkowników w praktyce oznacza użycie przez lekarza (lub – zależnie od urządzenia – inny personel medyczny w określonych celach).
Czy mezoterapia mikroigłowa to to samo co mezoterapia iniekcyjna?
Nie. Komunikat rozróżnia procedury iniekcyjne objęte zakresem medycyny estetyczno-naprawczej i zaznacza, że lista „wyłącznie dla lekarzy” nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej.
Podsumowanie
Dla pacjenta najważniejsze są dwa elementy: kompetencje osoby wykonującej zabieg oraz warunki medyczne jego realizacji. Stanowisko MZ porządkuje temat jasno: procedury medycyny estetyczno-naprawczej to świadczenia zdrowotne, które powinny być wykonywane przez uprawnionych lekarzy, w warunkach działalności leczniczej, z gotowością do diagnostyki i leczenia ewentualnych powikłań.
Jeśli rozważasz zabieg, zacznij od konsultacji lekarskiej. Dobra kwalifikacja i omówienie ryzyka to realna część „efektu estetycznego”.
